Waarom Japan Strijdt Tegen Onconventionele, ‘Glitterige’ Namen

Experts waarschuwen dat ‘kira kira’-namen verwarring veroorzaken in scholen, kantoren en ziekenhuizen.

Japan heeft nieuwe regels geïntroduceerd die de spelling en uitspraak van namen beperken. De nieuwe voorschriften, die vorige week zijn aangekondigd, zijn bedoeld om een groeiende trend onder Japanse ouders tegen te gaan die hun baby’s onconventionele namen geven, bekend als “kira kira”, wat “glitterig” betekent in kanji, een van Japan’s belangrijkste schrijfsystemen.

Wat zijn kira kira-namen?

Een kira kira-naam is een niet-traditionele naam waarbij de uitspraak ongebruikelijk is of niet overeenkomt met de standaard of fonetische uitspraak in kanji. Japan gebruikt voornamelijk drie schrijfsystemen: hiragana, katakana en kanji. Kanji maakt gebruik van Chinese karakters en wordt gebruikt bij het schrijven van namen. Ouders in Japan kunnen kiezen uit 2.999 kanji-tekens om hun kind een naam te geven – hiervan worden 2.136 karakters vaak gebruikt. Hiragana en katakana kunnen ook worden gebruikt.

Kira kira-namen, hoewel relatief ongewoon, begonnen in de jaren ’80 aan populariteit te winnen in Japan, beïnvloed door popcultuur, merken en populaire spellen zoals Pokémon of personages van het Tokyo-gebaseerde animatiestudio Studio Ghibli.

Ouders kiezen wat ze hun kind willen noemen, bijvoorbeeld Pikachu of het fictieve personage Hello Kitty. Vervolgens proberen ze kanji-tekens samen te stellen die klinken als de gekozen naam. Maar vaak komt de uitspraak van de kanji-tekens niet in de buurt van hoe de naam bedoeld is.

Wat is het probleem met kira kira-namen?

De namen worden op een bepaalde manier geschreven, maar zijn bedoeld om heel anders uitgesproken te worden, wat het zelfs voor Japanse sprekers moeilijk maakt om de naam correct te lezen, wat verwarring veroorzaakt op plaatsen zoals ziekenhuizen en scholen.

Neem een naam geschreven als “今鹿” in kanji. Die letters suggereren een uitspraak als “imashika”, typisch een achternaam, aldus John Maher, een taalkundige aan de Japanse campus van Temple University die zich specialiseerde in sociolinguïstiek en de talen van het land. Wat de ouders echter misschien bedoelden, is de voornaam “Naushika,” geïnspireerd door het titelpersonage uit Hayao Miyazaki’s animatiefilm uit 1984, Nausicaä van de Vallei van de Wind.

Hij citeerde een ander voorbeeld — “七音,” dat wordt uitgesproken als “nanane,” typisch een voornaam. Het zou echter uitgesproken moeten worden als “doremi” – een verwijzing naar de anime uit de vroege jaren 2000, Ojamajo Doremi, of naar een karakter uit de manga-serie Doraemon.

“Het veroorzaakt een publieke opschudding om een simpele reden: frustratie in het dagelijks leven. Leraren kunnen niet uitvinden hoe ze de namen van hun leerlingen moeten uitspreken. Bazen kunnen niet uitvinden hoe ze de namen van hun werknemers moeten uitspreken,” zei Maher.

Waarom gebruiken mensen kira kira-namen?

De “glitterige” namen lijken een poging te zijn om de traditie te ondermijnen. Een studie met gegevens van Meiji Yasuda Life Insurance van 1913 tot 2015 onthulde dat variaties in naamgevingspatronen gedurende de eeuw toenamen. “Totdat het Nationale Instituut voor de Japanse Taal van de overheid een objectieve studie uitvoert, hebben we de cijfers niet,” zei Maher. Het Nationale Instituut voor de Japanse Taal (NINJAL) is een onafhankelijk onderzoeksinstituut in Tokio dat in 1948 is opgericht met als doel het onderzoek naar de Japanse taal en het doen van aanbevelingen over het correcte gebruik ervan.

Taalkundige en auteur Adam Aleksic zei dat hij gelooft dat de trend een tegenbeweging tegen de traditie vertegenwoordigt. Maar hij voegde eraan toe dat dit fenomeen niet beperkt is tot Japan. “Er zijn popcultuurnamen overal,” zei Aleksic, en hij noemde het voorbeeld van hoe veel ouders wereldwijd hun kinderen Katniss noemden na de populariteit van de dystopische boekenreeks, de Hongerspelen, en de daaropvolgende films.

In Japan, zei hij, kan de stijging van kira kira-namen een culturele trend naar individualiteit vertegenwoordigen, “waarschijnlijk door Westerse invloeden, terwijl het historisch gezien [Japan] meer een collectivistische cultuur was.”

Wat heeft de Japanse overheid gedaan?

De herziene wet, die op 26 mei in werking trad, vereist dat gezinnen furigana-uitspraken van namen op het gezinsregister registreren. Een furigana-uitspraak is een kleinere schriftsoort die bestaat uit syllabisch schrift in hiragana en katakana om de fonetische uitspraak van kanji-namen aan te geven. Voorheen werd de furigana niet genotariseerd op het gezinsregister. Allen legde uit dat de verandering het de autoriteiten mogelijk maakt om eventuele mismatches tussen spelling en uitspraak te controleren.

Nu zullen de Japanse autoriteiten meldingen naar huishoudens sturen om de fonetische uitspraken van de namen van de leden te bevestigen. Dit zal niet alleen voor pasgeborenen gebeuren, maar voor elk lid van het huishouden met bestaande geregistreerde namen. Terwijl oudere mensen met kira kira-namen hun namen niet hoeven te veranderen, zeiden experts dat deze oefening de overheid zal helpen om precies te weten hoe alle namen moeten worden uitgesproken. Degenen die de fonetische uitspraken van hun namen willen corrigeren, moeten binnen een jaar na ontvangst van de melding correcties indienen. Ouders van pasgeborenen moeten mogelijk de uitspraak van hun kinderen uitleggen, en lokale media hebben gerapporteerd dat ze mogelijk naar juridische bureaus worden verwezen.

De overheid heeft kira kira-namen niet direct verboden, maar de nieuwe wet is bedoeld om ouders te beperken in het gebruik van onorthodoxe uitspraken van kanji-tekens. “Als ze kanji gebruiken, wat de meeste Japanse ouders doen, moeten ze aantonen dat de uitspraken die ze hebben gekozen op de een of andere manier verband houden met de gebruikelijke uitspraken voor die kanji.” Allen legde uit dat de nieuwe wet namen afwijst die geen relatie hebben tot de kanji-spelling; en namen die gemakkelijk verkeerd kunnen worden uitgesproken.

Wat staat ons te wachten?

Aleksic zei dat hij gelooft dat de nieuwe wet kan leiden tot een afname van niet-standaard uitspraken. Hij voegde echter toe dat ouders misschien andere manieren zullen vinden om de namen van hun kinderen uniek en interessant te maken, “misschien [door] zeldzame karakters te gebruiken, misschien meer te focussen op katakana.”

“Ik geloof sterk dat de wens naar individualiteit uiteindelijk zal zegevieren en dat deze ouders andere manieren zullen vinden om de namen van hun [kinderen] uniek te maken, en dat zal de oude garde nog steeds irriteren.”