Onderzoek onthult hoe sommige koolstofprojecten schadelijk voor het klimaat zijn en hoe dit te voorkomen

Een analyse van bosprojecten gefinancierd door de verkoop van koolstofcredits toont aan dat 10% van deze projecten mogelijk een netto-opwarmend effect op het klimaat heeft vanwege de manier waarop ze de albedo van de aarde veranderen, oftewel de hoeveelheid zonlicht die terug de ruimte in wordt gereflecteerd.

De studie, geleid door wetenschappers van de Oregon State University College of Forestry, biedt ook aanbevelingen om deze ongewenste klimaatopwarming te voorkomen door albedo-accounting op te nemen in de koolstofcredietprotocollen. Bovendien geeft het onderzoek aan dat de meeste projecten relatief minimale albedo-gevolgen met zich meebrengen. De studie is gepubliceerd in Nature Communications.

De samenwerking, die wetenschappers van Clark University en The Nature Conservancy omvatte, gebruikte nieuwe, openbaar beschikbare gegevens om albedo-veranderingen mee te nemen bij het bepalen van de klimaatinvloed van herbebossings-, hervegetatie- en herbebossingsprojecten, vaak afgekort als ARR. Herbebossing verwijst naar het oprichten van een bos waar voorheen geen bos was.

Onder leiding van OSU-afgestudeerde Lynn Riley en assistent-professor Jacob Bukoski analyseerden de onderzoekers 172 projecten op vijf continenten die werden ondersteund door de vrijwillige koolstofmarkt, een gedecentraliseerde marktplaats waar individuen, bedrijven en andere organisaties koolstofcredits kunnen kopen van bosprojecten. Veel van deze entiteiten gebruiken deze koolstofcredits vervolgens om hun broeikasgasemissies te compenseren.

Een koolstofcredit staat gelijk aan 1 ton (1.000 kilogram) koolstofdioxide die uit de atmosfeer is verwijderd en is vastgelegd in vegetatie of bodem. De projecten in de studie zijn goed voor bijna 800 miljoen ton vermindering van koolstofdioxide-emissies in de komende eeuw.

“Koolstofcredits worden gecreëerd via gevestigde protocollen die ervoor moeten zorgen dat elke credit overeenkomt met een werkelijke klimaatvoordeel,” zei Riley, een wetenschapper van de American Forest Foundation. “Maar tot nu toe hebben die protocollen alleen rekening gehouden met broeikasgassen, terwijl de niet-broeikasgasfactoren die ook een grote impact op het klimaat kunnen hebben, grotendeels zijn weggelaten.”

Een van die factoren is albedo. Bosbouw legt atmosferisch koolstofdioxide vast door de groei van bossen, maar het vermindert ook meestal de oppervlakte-albedo, wat betekent dat er meer zonne-energie in het klimaatsysteem wordt vastgehouden. (Hoewel het bij het herbebossen van donkere struiken naar houtachtige savannes de albedo toeneemt en extra zonne-energie wordt teruggekaatst.)

Het komt erop neer dat als een koolstofmitigatieproject veranderingen in albedo veroorzaakt, deze veranderingen moeten worden meegerekend naast de koolstofmitigatie om de algehele klimaatinvloed van het project te bepalen.

“Ik was aangemoedigd te ontdekken dat de meeste bosherstelprojecten kleine albedo-afnames hebben, wat aangeeft dat albedo-veranderingen waarschijnlijk slechts een klein deel van de koolstofgerelateerde klimaatsverkoelende voordelen tenietdoen,” zei Riley. “En een ander deel van de projecten, de meeste in tropische en subtropische gebieden, heeft albedo-voordelen die niet zijn meegerekend, wat aangeeft dat ze zelfs nog grotere klimaatsverkoeling kunnen bieden dan waarvoor ze gecrediteerd worden.”

Maar de wetenschappers vonden ook bewijs dat 10% van de projecten het klimaat daadwerkelijk warmer maakt wanneer albedo-veranderingen in aanmerking worden genomen. Desondanks zijn de auteurs hoopvol over wat de toekomst brengt.

“Wat echt spannend is, is dat we onafhankelijke, toegankelijke gegevens hebben met wereldwijde dekking om vandaag nog te beginnen met voorkomen,” zei ze. “Het is iets dat actoren in de markt – projectontwikkelaars, kopers, beoordelingsbureaus, beleidsmakers, enz. – relatief eenvoudig en transparant in hun workflows kunnen opnemen. Dat zal helpen om klimaatfinanciering naar de meest impactvolle projecten te laten stromen.”

Voor alle 172 projecten was de mediaan van de albedo-afname 18%; dat betekent dat wanneer albedo werd meegerekend, de projecten een mediaan van 18% van hun klimaatvoordeel verloren. Een kwart van de projecten had albedo-afnames van 50% of meer, waaronder 12% van de projecten waarvoor het volledige koolstofvoordeel door veranderingen in albedo teniet werd gedaan. Omgekeerd toonde de analyse aan dat 9% van de projecten resulteerde in een albedo-voordeel, wat betekent dat ze zowel koolstof verwijderden als hun omgeving reflectiever maakten.

“Koolstofcreditprojecten hebben de afgelopen jaren veel kritiek gekregen, maar één ding dat ze goed hebben gedaan, is zich ontwikkeld met de beste beschikbare wetenschap,” zei Bukoski. “Het is bemoedigend om kansen te zien voor een meer holistische boekhouding van de klimaatinvloeden van bosbouwprojecten.”

“Albedo en andere niet-koolstof klimaatvoordelen zoals verdamping en de duur van sneeuwbedekking kunnen in de koolstofmarkt worden gecrediteerd zodra aanvullende wetenschap en boekhouding zijn ontwikkeld om dit op een geloofwaardige manier te doen,” voegde Riley toe. “Dat zou kunnen betekenen dat de boekhouding nauwkeuriger is en dat er meer financiering en middelen komen voor de mensen, projecten en plaatsen die de grootste klimaatinvloed hebben.”

Leden van de faculteit van de College of Forestry, Loren Albert en Chris Still, hebben ook bijgedragen aan de studie. “Wanneer ze met integriteit zijn ontworpen en zijn geïnformeerd door de beste beschikbare wetenschap, zijn koolstofmarktprojecten een krachtig en noodzakelijk instrument voor het beperken van klimaatverandering,” zei Susan Cook-Patton, hoofd wetenschapper voor bosherstel en herbebossing bij The Nature Conservancy. “Deze studie voegt iets toe aan de groeiende hoeveelheid wetenschap die helpt ervoor te zorgen dat de vrijwillige koolstofmarkt voldoet aan strenge normen en dat natuurgebaseerde oplossingen voor klimaatverandering met precisie worden uitgevoerd.”