Een Geïntegreerde Visie op de Natuurlijke ‘CO₂-Stofzuigers’ van de Aarde

Overzicht van het weeringscontinuüm, waarin processen van de hoogste bergtoppen tot de diepe oceaan een rol spelen bij het verwijderen van CO2 uit de lucht. Natuurlijke weeringsprocessen verwijderen CO2 uit de lucht in een breed scala van omgevingen over continenten en oceanen. Tot voor kort werden deze “CO2-stofzuigers” vaak afzonderlijk bestudeerd, zonder hun complexe interacties goed te onderzoeken.

Een internationaal team van aardwetenschappers stelt nu een geïntegreerde visie voor van de vele factoren die de verwijdering van atmosferische CO2 beïnvloeden, van de hoogste bergtoppen tot de diepe oceaanbodem, inclusief hun verschillende interacties. Het zogenaamde weeringscontinuüm biedt een veel completer beeld van wat de natuurlijke verwijdering van CO2 controleert en reguleert, wat kan helpen bij de ontwikkeling van verbeterde weeringsmethoden.

Het type gesteente dat door wind en water wordt afgebroken, de chemische reacties die gesteenten afbreken en omzetten in bodems en slib: dit alles beïnvloedt de snelheid waarmee CO2 op natuurlijke wijze uit de lucht wordt verwijderd en wordt opgeslagen in de bodems of de oceaan. De efficiëntie van deze CO2-stofzuigers varieerde in het verleden aanzienlijk, wat onderzoekers meer dan een eeuw lang in verwarring bracht.

Weeringscontinuüm
Het bekijken van de talrijke chemische reacties van mineralen op land en in de oceaan als één geheel—een weeringscontinuüm—komt nu naar voren uit een nieuw onderzoeksartikel, gepubliceerd in Nature Geoscience, met betrokkenheid van talrijke experts uit verschillende disciplines.

“De belangrijkste conclusie uit ons werk is dat de verschillende CO2-fluxen op land en in de oceaan zeer nauw met elkaar verbonden zijn. Dit bepaalt de efficiëntie van de verwijdering van CO2 uit de atmosfeer,” zegt Dr. Gerrit Trapp-Müller, postdoctoraal onderzoeker aan het Georgia Institute of Technology en hoofdauteur van de studie, die hij deed toen hij nog aan de Universiteit Utrecht was verbonden.

Eerdere onderzoeken hadden al aangetoond dat het mogelijk is dat de natuurlijke weeringsprocessen praktisch tot stilstand kunnen komen—en soms zelfs kunnen omkeren, wanneer de oceaan CO2 begint uit te stoten. “Met de analogie van de stofzuiger, als intensief stofzuigen de opslagcapaciteit van het apparaat al heeft gevuld, wordt het uiteindelijk minder effectief in het schoonmaken—en kan het zelfs het stof terug de kamer in blazen.”

Verminderen van het broeikaseffect
In vergelijking met de emissies van menselijke activiteiten zijn de natuurlijke processen die CO2 verwijderen relatief traag. Zou dit nieuwe onderzoek ons kunnen helpen om deze natuurlijke CO2-stofzuigers te benutten om de nog steeds toenemende hoeveelheden broeikasgassen in de atmosfeer te verminderen? “Verbeterde weerings” technologieën zouden kunnen helpen om dicht bij de 1,5 of 2,0°C-doelen van de Overeenkomst van Parijs te komen, is Trapp-Müller het eens.

Maar hij waarschuwt ook: “Als de verwering op de ene plek versnelt, kan dit gevolgen hebben voor de rest van de keten en de netto hoeveelheid koolstof die wordt opgeslagen.” Het weeringscontinuüm waarschuwt voor de onvoorziene gevolgen van locaties voor verbeterde verwering, maar biedt ook richtlijnen over hoe het volledige potentieel van deze technieken te benutten.