Wie loopt het grootste risico? Wereldwijde index onthult klimaatkwetsbaarheid tot 2100
Kaarten van de GVI voor 2020 en onder SSP’s 1, 2 en 3 voor 2050 en 2100. Kleuren geven nationale waarden aan. Hogere waarden (rood, oranje) duiden op hogere niveaus van kwetsbaarheid.
In de komende decennia zal de klimaatverandering nieuwe bedreigingen wereldwijd met zich meebrengen. Onderzoekers van Climate Analytics (Berlijn) en het Global Data Lab (GDL) van de Radboud Universiteit hebben langetermijnprojecties ontwikkeld van de mondiale klimaatskwetsbaarheid tot het jaar 2100. Hun bevindingen, gepubliceerd in Scientific Data, bieden een van de meest uitgebreide beoordelingen van de sociaaleconomische kwetsbaarheid voor klimaatverandering tot nu toe.
Het onderzoek is gebaseerd op de Global Data Lab Vulnerability Index (GVI), die vorig jaar werd geïntroduceerd. De GVI gaat verder dan traditionele benaderingen die voornamelijk de blootstelling aan fysieke klimaatgevaar beoordelen, door zeven sociaaleconomische dimensies van kwetsbaarheid te integreren, waaronder de economie, onderwijs, gezondheid, geslacht en infrastructuur. Dit biedt een completer beeld van de menselijke en maatschappelijke dimensies van kwetsbaarheid.
“De GVI kwantificeert hoe samenlevingen waarschijnlijk zullen reageren op klimaatgevaar,” legt Dr. Janine Huisman, onderzoeker aan de Radboud Universiteit en eerste auteur van de studie, uit. “Door de menselijke componenten van kwetsbaarheid te benadrukken, biedt de index cruciale inzichten in welke gemeenschappen mogelijk het minst voorbereid zijn op klimaatimpact.”
Dr. Huisman merkt op: “Landen met een hoger aandeel goed opgeleide en gezonde burgers kunnen beter anticiperen op en zich aanpassen aan de benodigde veranderingen. Evenzo stelt betere infrastructuur snellere en effectievere noodhulp in staat.”
Sociaaleconomische kwetsbaarheid in de toekomst
Om de langetermijndynamiek te vangen, heeft het onderzoeksteam kwetsbaarheid gemodelleerd onder drie toekomstige klimaatscenario’s, variërend van aanhoudende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen tot een volledige overgang naar hernieuwbare energie.
Dr. Rosanne Martyr, senior wetenschapper bij Climate Analytics en co-auteur van het artikel, voegt toe: “Dit stelt beleidsmakers en wetenschappers in staat te beoordelen of landen kwetsbaar blijven onder traditionele energiegebruikspatronen, of dat kwetsbaarheden aanhouden, zelfs bij een snelle overgang naar hernieuwbare energie.”
Het project is gestart op verzoek van de Vulnerable Twenty (V20) groep landen, die gezamenlijk 20% van de wereldbevolking vertegenwoordigt, maar slechts 5% van de koolstofemissies veroorzaakt. De GVI helpt te verhelderen waarom deze landen onevenredige risico’s onder verschillende klimaatscenario’s ondervinden.
Subnationale kwetsbaarheid
Erkenning dat kwetsbaarheid niet gelijkmatig binnen landen is verdeeld, is een volgende stap om de GVI uit te breiden naar het subnationale niveau. Prof. Jeroen Smits van de Radboud Universiteit en ook co-auteur, voegt toe: “Omdat kwetsbaarheidsniveaus sterk variëren binnen landen, zal dit fijnmazige perspectief veel gerichter en effectiever aanpassingsstrategieën mogelijk maken.”
De GVI is vrij toegankelijk via de website van het Global Data Lab, waardoor het een waardevolle bron is voor onderzoekers, beleidsmakers en internationale organisaties. “We hopen dat de index een centraal hulpmiddel zal worden in mondiale klimaatbeoordelingen, en interventies zal aansteken waar ze het meest dringend nodig zijn,” concludeert Smits.
