Waarom investering in Kaspische transportroutes essentieel is voor energiebeveiliging

Waarom investeringen in Caspian transitroutes cruciaal zijn voor energiezekerheid

Naarmate oude energieroutes onder druk komen te staan door oorlog en geopolitieke verstoringen, richten overheden en bedrijven zich op de Kaspische regio als de corridor die de energiestromen in Eurazië kan waarborgen.

De urgentie om te investeren in en transitroutes te herstructureren, blijft een prioriteit voor de overheid in de Kaspische regio, net als de instabiliteit van de aanvoer, de olieprijzen en de wereldwijde logistieke realiteit.

Anar Habib, senior trader van middelzware destillaten bij SOCAR, benadrukte dat investeringen in infrastructuur in deze regio van groot belang zijn voor een stabielere toekomst. “Azerbeidzjan is een echte toegangspoort voor de beweging tussen Oost en West, en investeringen in deze regio zijn cruciaal, vooral gezien de geopolitieke situatie hier, waar obstakels nu worden weggenomen,” zei hij.

Senior executives, traders en beleidsmakers kwamen bijeen in Bakoe voor het tweede Kaspische en Centraal-Aziatische Oliehandel en Logistiek Forum, dat zich richtte op de toekomst van energiestromen door Eurazië en het groeiende belang van de zogenaamde Middelste Corridor.

Askar Ismayilov, adviseur voor Centraal-Azië bij het Global Gas Centre, stelde dat Centraal-Azië nieuwe routes moet ontwikkelen om de gasleveringen aan Europa te stabiliseren en uiteindelijk een nieuwe pijpleiding te realiseren die vijf Centraal-Aziatische landen met elkaar verbindt. “We zien dat de vraag naar gas in Oezbekistan jaarlijks tot 20 miljard kubieke meter is gestegen. We zijn in nauw overleg met de regering van Turkmenistan om toezeggingen voor gasleveringen te verkrijgen.”

Ismayilov zei dat, naast de potentiële stabiliteit van de aanvoer, de gasring ook zou bijdragen aan het versterken van hun economieën. Hij benadrukte dat “we meer potentieel zien in Azerbeidzjan, dat door Armenië gaat en Turkije bereikt, en ik denk dat het gas van Turkmenistan en mogelijk gas uit Kazachstan ook naar Europa zou gaan.”

Via de Kaspische Zee

De Middelste Corridor verbindt momenteel China en Centraal-Azië met Europa via de Kaspische Zee, de Zuid-Kaukasus en Turkije, en biedt een alternatieve route voor energie en handel tussen de Aziatische en westerse markten.

Nu traditionele toeleveringsketens verstoringen ondervinden, zijn overheden en bedrijven op zoek naar diversificatie van transportroutes en het verminderen van geopolitieke risico’s. De huidige capaciteiten van de belangrijkste pijpleidingen in de corridor worden geëvalueerd, waaronder het Caspische Pijpleidingconsortium (CPC), Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC), Baku-Supsa en anderen, met verwachte logistieke wijzigingen na de mogelijke opening van de Zangezur-corridor.

Gaszekerheid in Centraal-Azië en de Zuid-Kaukasus

Assylbek Jakiyev, voorzitter van de Petro Council Kazakhstan, zei dat het essentieel is voor de landen in Centraal-Azië en de Zuid-Kaukasus om samen te werken, waarbij hij de oorlog tussen Rusland en Oekraïne als een van de grootste uitdagingen voor zijn land aanhaalde. “80% van de olie gaat via de CPC-pijpleiding – daarom is de Middelste Corridor erg belangrijk en Kazachstan is zeker op zoek naar alternatieve routes en investeerders die deze route kunnen ondersteunen. Kazachstan werkt hard samen met SOCAR om diversificatie te bevorderen,” zei hij.

Jakiyev voegde eraan toe: “Toch is Kazachstan sterk afhankelijk geweest van het Russische transportsysteem, maar we doen ons best om ons portfolio te diversifiëren.” Inspanningen om de transitietijden op het land te verkorten, richten zich op digitalisering, harmonisatie van douane, upgrades van schepen en wagens en modernisering van het spoor.

De havencapaciteiten in Alyat en Dübəndi in Azerbeidzjan, Aktau en Kuryk in Kazachstan en Kulevi in Georgië worden onder de loep genomen in het licht van de groeiende vrachtvolumes.

Colin Nesbeth, oprichter en CEO van Central Asia Marketing, erkende de omvang van de uitdaging. “Het is allemaal mooi en goed om te zeggen ‘Ah, we moeten kijken naar het diversifiëren van routes, oh Rusland,’ maar uiteindelijk gaat de pijpleiding nog steeds door Rusland.” Hij benadrukte dat de aankondiging van Rusland dat het “geen ruwe olie meer door de Druzhba-pijpleiding zal transporteren, die naar Duitsland via Kazachstan gaat… [betekent] dat de situatie niet beter wordt.”

Nesbeth benadrukte de waarde van nauwere samenwerking met Azerbeidzjan. “Werk samen met de regeringen, de Azerbeidzjaanse regering. Het zou voor iedereen helpen en zou een hedge zijn tegen deze onvoorspelbare en significante kosten voor individuele bedrijven – het zou veel beter voor hen zijn.”

De rol van Azerbeidzjan

Azerbeidzjan bevindt zich in het midden van de corridor en verbindt olie en geraffineerde producten uit Centraal-Azië en het Kaspische bekken met de wereldmarkten via pijpleidingen, havens en spoorwegen. Industriële leiders zeggen dat de vraag naar alternatieve logistieke routes is versneld sinds de oorlog in Oekraïne en de herstructurering van de wereldwijde energiemarkten. Instabiliteit in Iran en herhaalde verstoringen van het verkeer door de Straat van Hormuz hebben de beweging van energie en goederen verder beperkt.

De deelnemers waren het erover eens dat de Kaspische regio in het komende decennium een grotere rol kan spelen op de wereldwijde energiemarkten, niet alleen voor olie en gas, maar ook als een belangrijke transitroute voor nieuwe handels- en energievriendschappen.

Shehryar Omar, CEO van het Petroleum Institute of Pakistan, vertelde dat Centraal-Azië en de Zuid-Kaukasus ook verder naar het zuiden moeten kijken. “Pakistan is een gasafhankelijk land – ongeveer 35% van onze energie is gas. Door afnemende binnenlandse reserves zijn we jaren geleden LNG-contracten aangegaan, en nu, omdat LNG de afgelopen twee maanden niet meer stroomde, hebben we stroomuitval en gerelateerde problemen gehad,” zei hij.

Omar voegde eraan toe: “Centraal-Aziatische landen moeten specifiek naar Pakistan en in het algemeen naar Zuid-Azië kijken in termen van investeren in infrastructuur om hun gas naar het zuiden te brengen.”

John Patterson, voorzitter van de Britse Kamer van Koophandel in Azerbeidzjan, woont al bijna 30 jaar in het land. “We hebben nu een pijpleiding die loopt van Sangachal, langs de route van de BTC naar Turkije, en vervolgens door TANAP naar Europa en eindigt in Italië,” zei hij. “We hebben nu 11 landen, denk ik, verbonden via die pijpleiding. Ze hebben er een gemeenschappelijk belang bij, en dus is de veiligheid van die pijpleiding de veiligheid van die 11 landen.”

Oorlogen, onstabiele markten, verstoringen van de aanvoer naar Europa en een onvoorspelbare toekomst dwingen overheden en bedrijven om te zoeken naar veerkrachtigere toeleveringsketens. De race om nieuwe corridors door Eurazië te ontwikkelen versnelt, waardoor de Kaspische regio stevig op de wereldkaart voor energie en transit wordt geplaatst.