De Nederlandse politieke partij D66 pleit voor een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media platforms zoals TikTok, Instagram en Snapchat. De partij roept de Nederlandse regering op om een EU-brede beleidsmaatregel te steunen die deze beperking instelt, en wijst op de schadelijke effecten van verslavende algoritmes op de mentale gezondheid van kinderen. “Technologische giganten schaden de gezondheid van kinderen, omdat sociale media opzettelijk verslavend zijn ontworpen,” zei D66-parlementariër Hanneke van der Werf.
“We zien dat het hun zelfbeeld verstoort, hun tijd opslokt en negatieve invloed heeft op hun schoolprestaties. Ouders vragen om hulp.” Van der Werf legde uit dat bestaande Europese regelgeving ouderlijke toestemming vereist voor gebruikers onder de 16, maar dat de handhaving aan de techbedrijven zelf wordt overgelaten. “Nederland laat sigarettenfabrikanten ook niet zelf de leeftijdsrestricties bepalen en handhaven,” vertelde Van der Werf aan Trouw. “Waarom laten we techbedrijven dat wel doen?”
D66’s voorstel richt zich op platforms die algoritmes gebruiken om eindeloze gepersonaliseerde inhoud te leveren, wat leidt tot overmatig scrollen. Apps zoals WhatsApp, die zich richten op privécommunicatie en dergelijke algoritmes niet gebruiken, vallen niet onder de voorgestelde beperkingen.
D66 stelt dat een Europese aanpak essentieel is voor effectiviteit. “Frankrijk en Denemarken hebben ook gepleit voor een minimumleeftijd van 15,” zei Van der Werf. “Samen met andere landen kunnen we techgiganten verantwoordelijk houden.” Australië heeft onlangs plannen aangekondigd om sociale media voor gebruikers onder de 16 jaar vanaf volgend jaar te verbieden. D66 pleit voor een soortgelijke maatregel in Nederland, maar met een iets lagere minimumleeftijd van 15.
Veel Nederlandse tieners besteden aanzienlijke tijd aan sociale media. Volgens RTL zei de 14-jarige Pim: “Tijdens de week ben ik drie uur per dag op TikTok, maar in het weekend kan dat oplopen tot acht uur.” Een andere tiener, Nadia, uitte twijfels over sociale media en zei: “Sommige mensen denken dat hun hele leven draait om sociale media. Ik kan zonder, omdat ik veel nepnieuws zie.”
Onderzoek heeft de schadelijke effecten van sociale media op de mentale gezondheid van kinderen aangetoond. “Het houdt kinderen eindeloos bezig, verstoort de slaap, concentratie en schoolprestaties,” vertelde Van der Werf aan RTL. “Het beïnvloedt ook het zelfbeeld van kinderen. Dit moet stoppen.” Universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam, Patti Valkenburg, onderschreef deze zorgen in Trouw. “Wetenschappelijk onderzoek uit 2020 toont aan dat sociale media 10 procent van de kinderen schade toebrengt, en dat percentage is sindsdien alleen maar gestegen. Vooral meisjes lijden onder een dalend zelfvertrouwen,” zei Valkenburg. “De algoritmes zijn het meest schadelijke onderdeel omdat ze zijn ontworpen om kinderen aan hun schermen te laten plakken. Het is echt verslavend.”
Onder de huidige regels moeten de meeste sociale mediaplatforms gebruikers al minimaal 13 jaar oud zijn, maar deze leeftijdsgrens wordt vaak omzeild door een valse geboortedatum in te voeren. D66 roept op tot striktere handhaving en betere leeftijdsverificatiesystemen. “Techbedrijven moeten veilige verificatiesystemen creëren. Ze zijn in staat om dit te doen, maar weigeren omdat het niet in hun belang is,” vertelde Van der Werf aan RTL. “We hebben regelgeving nodig die hen verplicht om te handelen, en we kunnen die regels handhaven door middel van inspecties en boetes.”
Valkenburg uitte echter twijfels over de effectiviteit van het voorstel. “Sociale media zijn al verboden voor kinderen onder de 13, maar de handhaving is mislukt,” vertelde Valkenburg aan Trouw. “Waarom zou een nieuwe leeftijdsgrens anders zijn? In plaats van nieuwe regels, moeten we beter handhaven wat er al is.”
D66’s plan omvat maatregelen die verder gaan dan leeftijdsrestricties. Van der Werf benadrukte dat het aanpakken van sociale media verslaving een combinatie van regelgeving en educatie vereist. “We moeten mediawijsheid op scholen serieus nemen,” zei ze. “Dat staat nog in de kinderschoenen.” Van der Werf drong er bij de regering op aan om te handelen en trok parallellen met andere gereguleerde sectoren. “We vragen sigarettenbedrijven ook niet wat zij een gepaste leeftijd vinden om tabak te verkopen. Toch laten we techbedrijven de regels voor sociale media bepalen,” vertelde ze aan Trouw.
Geef een reactie