De race om elektriciteitsopslag in Europa: Welke landen zijn koplopers in batterijcapaciteit?

De race om elektriciteitsopslag in Europa: Welke landen leiden in batterijcapaciteit?

Batterijen zijn essentieel voor het efficiënt benutten van elektriciteit uit zonne- en windenergie. De batterijcapaciteiten variëren sterk tussen Europese landen, waarbij verschillende landen aanzienlijke uitbreidingen plannen.

De meeste landen streven ernaar hun energiebronnen te diversifiëren en hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen. Batterijen spelen een centrale rol in de transitie naar hernieuwbare energie. Ze bepalen hoeveel elektriciteit een opslagsysteem kan opslaan en aan het elektriciteitsnet kan leveren.

Sommige landen hebben in de afgelopen jaren al batterijcapaciteiten online gebracht, terwijl velen andere investeringen hebben toegezegd om hun capaciteiten uit te breiden, wat hun plannen onthult. Welke landen hebben de hoogste operationele batterijcapaciteit in Europa? En wanneer we de plannen meerekenen, welke landen komen dan als leiders naar voren?

Volgens de rapporten van Ember over de elektriciteit in Europa en Turkije van 2026, leidt Duitsland Europa met een operationele batterijcapaciteit van 2,8 gigawatt (GW), gevolgd door Italië (2 GW). Een tweede groep bevindt zich tussen 0,5 GW en 1 GW: Ierland (0,92 GW), Zweden (0,75 GW), Bulgarije (0,56 GW) en Frankrijk (0,52 GW). Roemenië (0,49 GW), België (0,47 GW), Finland (0,39 GW), Nederland (0,39 GW) en Turkije (0,21 GW) sluiten de ranglijst onder 0,5 GW af.

Geen land evenaart Turkije’s batterijambities

Wanneer projectplannen worden meegerekend, ontstaat er een heel ander beeld — en Turkije springt eruit als het meest ambitieuze land in Europa op het gebied van batterijuitbreiding. De projectpijplijn wordt berekend als de som van de categorieën: in aanbouw, toegestaan en aangekondigd. Turkije’s projectpijplijn van 32,8 GW is meer dan drie keer die van zijn naaste rivalen: Duitsland (10,5 GW), Polen (10,4 GW) en Italië (10,2 GW).

“[In Turkije] kwam het belangrijkste succes van het beleid toen de toezichthouder onbeperkte netcapaciteit opende voor opslag-geïntegreerde wind- en zonneprojecten, wat leidde tot een toestroom van investeerders,” aldus Ufuk Alparslan, regionaal verantwoordelijke bij Ember en auteur van het rapport over de elektriciteit in Turkije 2026.

Hoewel pijplijnen natuurlijk niet gegarandeerd zijn, zijn deze investeringsplannen beslissend voor de verwachte totale capaciteit. Dit zou Turkije tot het leidende land in Europa maken met een totale batterijcapaciteit van 32,97 GW. Duitsland (13,26 GW), Italië (12,15 GW) en Polen (10,42 GW) zouden volgen, elk op ongeveer een derde van Turkije’s totaal.

Volgens Ember zouden Roemenië, Spanje, Nederland en België ook aanzienlijke verbeteringen in batterijcapaciteit zien — hoewel nog steeds bescheiden vergeleken met de top vier.

Redenen achter de enorme uitbreiding

Dr. Beatrice Petrovich, senior energieanalist bij Ember en auteur van de European Electricity Review 2026, benadrukte dat dalende batterijprijzen de snelle implementatie van batterijopslag in heel Europa aandrijven. “De kosten voor netgrootschalige batterijen zijn in 2025 gedaald tot een recordlaagte, een daling van 45% ten opzichte van 2024, en dit is een voortzetting van een trend van ongeveer 20% jaarlijkse kostenverlagingen in het afgelopen decennium. Naarmate de economie van batterijen verbetert, worden projecten steeds winstgevender zonder subsidies,” vertelde ze.

Petrovich merkte ook op dat de omvang van operationele en aankomende batterijvloten in Europese landen uiteindelijk afhankelijk is van beleidskeuzes, terwijl technologie en economieën nu grotendeels op orde zijn. “Stabiele beleidskaders ontsluiten het potentieel van batterijen omdat ze voorspelbare inkomstenstromen bieden, wat projectontwikkelaars in staat stelt kapitaal aan te trekken,” voegde ze eraan toe.

Ze legde uit dat verschillende EU-landen, waaronder Bulgarije, Italië en Spanje, al laten zien hoe beleid de implementatie kan versnellen. “Duitsland illustreert ook hoe beleidsonzekerheid de voortgang kan vertragen. Voorgestelde preferentiale behandeling voor gas in back-up stroomaanbestedingen en onzekerheid over wijzigingen in netkosten ondermijnen het vertrouwen van investeerders,” voegde ze toe.

Frankrijk blijft achter in batterijuitbreiding

Frankrijk zou zijn capaciteit meer dan verdubbelen tot 1,12 GW. Toch zou het daarmee nog steeds onderaan de ranglijst eindigen, als tweede van onderen van de 16 landen op de lijst. Kernenergie is centraal in de energiemix van Frankrijk, wat kan helpen verklaren waarom de batterijambities beperkt blijven. Terwijl kernenergie 12% van de energiemix van de EU uitmaakt, leidt Frankrijk de unie met 40%. In 2025 maakte kernenergie 69% van de elektriciteitsproductie in Frankrijk uit, volgens Ember.

Kan Turkije’s pijplijn worden gebouwd?

Alparslan wees erop dat wanneer een energiecentraleproject wordt goedgekeurd en een voorlopige vergunning krijgt, dit alleen netcapaciteit garandeert. Hoewel het veiligstellen van netcapaciteit een van de grootste hindernissen is voor nieuwe installaties, garandeert het niet dat het project daadwerkelijk online komt. “Investeerders zijn er op gebrand deze projecten te voltooien. De beslissing van de [Turkse] regering over tijdslijnen zal bepalen hoeveel van de geplande capaciteit wordt gerealiseerd,” zei Alparslan.

“Als deze projecten niet worden gerealiseerd na verlengingen, zullen ze effectief nieuwe wind- en zonne-installaties blokkeren door beschikbare netcapaciteit te bezetten,” voegde hij eraan toe. Eind 2025 bereikte de totale geïnstalleerde wind- en zonnecapaciteit in Turkije 40 GW. Daarom komt de 33 GW batterijprojectpijplijn overeen met 83% van de bestaande wind- en zonnecapaciteit van het land.

Echter, het rapport merkt op dat hoewel batterijen wereldwijd gemiddeld 2,5 uur opslagcapaciteit hebben, de meeste projecten in Turkije korte opslagtijden hebben van ongeveer één uur.