Antigouvernementele protesten in Bolivia eisen meerdere doden

Antigouvernementele protesten in Bolivia eisen meerdere levens

De spanningen blijven hoog in het Zuid-Amerikaanse land Bolivia, waar een economische crisis samenkomt met frustraties over de aanstaande verkiezingen. Bij de antigouvernementele demonstraties zijn ten minste vier mensen om het leven gekomen, terwijl aanhangers van voormalig president Evo Morales in botsing kwamen met de staatsmacht.

Op donderdag identificeerde minister van Justitie Cesar Siles de vier doden als hulpverleners, en een staatsnieuwsagentschap meldde dat drie van hen politieagenten waren en één een brandweerman. “Er zijn al vier agenten die hun leven hebben verloren,” zei Siles tegen verslaggevers in La Paz, waarbij hij opmerkte dat sommigen van hen waren neergeschoten.

De protesten van deze week zijn voornamelijk gericht op de frustraties over de wankelende economie van Bolivia en de onmogelijkheid van Morales om deel te nemen aan de presidentsverkiezingen op 17 augustus. De protesten zijn het meest actief in landelijke gebieden, waar de steun voor Morales het grootst is. Morales, die van 2006 tot 2019 president was, wordt beschouwd als de eerste inheemse leider van Bolivia en een pleitbezorger voor het uitbannen van armoede.

Toch werden zijn drie ambtstermijnen gekenmerkt door beschuldigingen van steeds autoritairder gedrag. In 2016 verwierpen de kiezers een grondwetswijziging die Morales in staat had gesteld om een vierde termijn te ambiëren, maar hij vroeg vervolgens de rechtbanken om hem toch toe te laten.

Hij had succes, maar zijn kandidatuur in de presidentsverkiezingen van 2019 — en beschuldigingen van fraude — veroorzaakten een politieke crisis die hem dwong tijdelijk het land te verlaten. In de afgelopen jaren hebben de Boliviaanse rechtbanken echter herhaaldelijk een termijnlimiet van twee termijnen voor het presidentschap bevestigd, waardoor Morales niet in de race kan komen voor de verkiezingen van 2025. Morales beschuldigt ondertussen de regering van het schenden van zijn rechten, en zijn aanhangers hebben onlangs wegen geblokkeerd en gevochten met de staatsveiligheid.

De spanningen zijn verergerd door de verdeeldheid binnen de regerende Beweging voor Socialisme (MAS), die Morales voorheen leidde. Morales verliet de partij vorig jaar na een conflict met zijn voormalige bondgenoot, president Luis Arce, over economische kwesties en Arce’s ambities voor herverkiezing.

Vorige maand trok Arce zich uiteindelijk terug uit de race van 2025, verwijzend naar de verdeeldheid onder MAS-kiezers. Toch beschuldigde hij Morales ervan te proberen een “staatsgreep” tegen zijn regering te ontketenen. “We kunnen deze burgerprotesten niet meer noemen. We hebben het over paramilitaire groepen, groepen die wapens dragen, en we moeten stevig reageren,” aldus Siles.

Lokale media hebben gemeld dat er tanks zijn gestuurd naar Llallagua, waar de protesten naar verluidt het meest intens zijn. “Niemand reist meer over deze wegen, en niemand werkt normaal. Het schaadt ons echt,” vertelde restaurant eigenaar Marlene Poma aan een nieuwsbureau.

In een bericht op sociale media op donderdag zei Morales dat de crisis het resultaat was van “inadequate overheidsbeleid en de vernietiging van ons economisch model”. Hij waarschuwde dat, zonder verandering, het land verder zou afstevenen op “totale instorting”.

Het Boliviaanse kiestribunaal oordeelde vorige week dat de linkse Senaatleider en Morales-bondgenoot Andronico Rodriguez kon meedoen aan de aanstaande presidentsverkiezingen, nadat hij eerder om een technische reden was uitgesloten. Daarnaast bevestigde het tribunaal opnieuw dat Morales niet in de running zou zijn in augustus.

De uitsluiting van Morales, die gedurende zijn presidentschap zorgde voor robuuste economische ontwikkeling, leidde tot woede onder zijn trouwe aanhang. En Morales heeft beloofd zijn strijd voort te zetten om op de kieslijst te komen. Bolivia kampt momenteel met hoge inflatie en lage valutareserves, en veel aanhangers van Morales geven de regering van Arce de schuld van het gebrek aan ontwikkeling in de ooit bloeiende energiesector van het land.