Als de gletsjers in Californië verdwijnen, zullen mensen voor het eerst in duizenden jaren ijsvrije toppen zien

Herhaalde fotografie van de East Lyell Glacier in Yosemite National Park. September 1883 versus september 2022. Credit: Israel Russell (United States Geological Survey) en Greg Stock (National Park Service).

Volgens nieuw onderzoek hebben de granieten toppen van de Sierra Nevada, waar mensen al zolang er mensen leven in wat nu Californië is, waarschijnlijk al sinds de laatste ijstijd meer dan 11.000 jaar geleden massa’s ijs vastgehouden.

De overblijfselen van deze gletsjers, die sinds het einde van de 19e eeuw al dramatisch zijn gekrompen, trekken jaar na jaar verder terug en zullen naar verwachting deze eeuw volledig smelten, aangezien de mondiale temperaturen blijven stijgen.

In een deze week gepubliceerde studie hebben wetenschappers het verre verleden van enkele van de grootste gletsjers in de Sierra Nevada onderzocht door stukken van het onderliggende gesteente bij de randen van het ijs weg te hakken en de rotsen te analyseren. Ze ontdekten dat bij twee grote gletsjers, één in Yosemite National Park en een andere grenzend aan het park, de rotsen sinds het einde van de laatste ijstijd continu bedekt zijn geweest, hoogstwaarschijnlijk door ijs. Ook vonden ze dat een andere kleinere gletsjer, die grotendeels is gesmolten, waarschijnlijk al minstens 7.000 jaar bestaat, langer dan eerder werd aangenomen.

“Dit betekent dat wanneer deze gletsjers uitsterven, wij de eerste mensen zullen zijn die ijsvrije toppen in Yosemite zien,” zei Andrew Jones, een onderzoeker aan de Universiteit van Wisconsin, Madison, die de studie leidde.

De bevindingen in het tijdschrift Science Advances geven aan dat de gletsjers van de Sierra ouder zijn dan eerder werd gesuggereerd. De auteurs van de studie, waaronder wetenschappers van andere universiteiten en de National Park Service, schreven dat de gletsjers in Californië naar verluidt hun maximale omvang ongeveer 30.000 jaar geleden hebben bereikt, en dat het onderzoek aangeeft dat “een toekomst zonder gletsjers in de Sierra Nevada ongekend is in de menselijke geschiedenis” sinds de mensen ongeveer 20.000 jaar geleden vanuit Azië naar de Amerika’s kwamen.

Gletsjers krimpen wereldwijd snel, van de Himalaya tot de Andes, terwijl de temperaturen stijgen door het gebruik van fossiele brandstoffen en de toenemende niveaus van broeikasgassen. Jones gaf aan dat veel van de gletsjers die hij en zijn collega’s in Californië bestuderen, naar schatting 70% tot 90% van hun ijs zijn verloren sinds het einde van de 19e eeuw.

Foto’s en geschreven verslagen tonen aan hoeveel de gletsjers van de Sierra zijn teruggetrokken. Tijdens een expeditie in 1872 gebruikte John Muir houten palen om de beweging van de Maclure-gletsjer te meten. In een artikel schreef Muir dat hij, terwijl hij een andere “enorme sneeuwbank, vier of vijfhonderd meter lang en een halve mijl breed” onderzocht, massa’s rotsen en aarde zag die door het bewegende ijs waren verplaatst, en “ik schreeuwde ‘Een levende gletsjer!’”

Dode gletsjerij (niet langer stromend) bij de East Lyell Glacier in Yosemite National Park. Credit: Andrew Jones

In 1883, toen Israel Russell de Lyell-gletsjer in Yosemite fotografeerde voor de U.S. Geological Survey, was het een enkele ijsmassa. Nu is het verdeeld in oostelijke en westelijke delen, en het ijs beweegt niet meer. De East Lyell-gletsjer, die backpackers zien tijdens hun reis over de John Muir Trail, heeft naar schatting 95% van zijn volume verloren sinds het einde van de 19e eeuw, aldus de onderzoekers.

In de Sierra Nevada smelt de sneeuw die elk winter het ruige landschap bedekt en stroomt in weiden, beken en rivieren, waardoor alpiene ecosystemen worden gevoed en reservoirs worden gevuld. Wanneer de sneeuwbedekking tegen het einde van de zomer verdwenen is, komt het smeltwater van de overgebleven gletsjers, vaak in de schaduw van toppen, vrij en houdt het de beken stromend in de droogste perioden van het jaar.

Dit water van de gletsjers fungeert als een “stabiliserende kracht” die bergbeken door droogtes heen kan ondersteunen, aldus Jones. Maar hij voegde eraan toe dat dit water uiteindelijk zal verdwijnen naarmate de gletsjers verder terugtrekken, en dat sommige beken, zoals die welke de Tuolumne-rivier in Yosemite voeden, soms droog zullen komen te staan.

“Uiteindelijk vertelt het ons dat we de grenzen van de zogenaamde normaliteit hebben overschreden,” zei hij. “We overschrijden de grens van wat gletsjers hebben gedaan, gedurende basically de hele gedocumenteerde menselijke geschiedenis.”

De sneeuwbedekking in de Sierra Nevada ondervindt ook de gevolgen van de stijgende temperaturen: De gemiddelde sneeuwgrenzen stijgen in de bergen. In de nieuwste studie merken de wetenschappers op dat de zomertemperaturen in Californië in de afgelopen eeuw met ongeveer 3,6 graden Fahrenheit zijn gestegen, en ze beschrijven berggletsjers als “gevoelige klimaataanduiders.”

Ze bezochten gletsjers en verzamelden gesteentemonsters tijdens onderzoeksreizen in 2018, 2021 en 2023. “Gletsjers zijn toetsstenen tussen het verleden en het heden, en het is zo tastbaar wanneer je kunt zien hoe het vroeger was en hoe het vandaag is,” zei Jones.

Hoewel de gletsjers in Californië afnemen, zei hij dat grotere berggletsjers elders in de wereld nog steeds meer intact ijs hebben, en dat inspanningen om het gebruik van fossiele brandstoffen te stoppen kunnen helpen om ze te behouden. “Als we de opwarming op een gematigd niveau kunnen houden in plaats van op een echt hoog niveau, kun je een groot aantal gletsjers behouden die anders verloren zouden gaan,” zei hij. “We moeten samenwerken, met overheidsmaatregelen, en stappen ondernemen om door de mens veroorzaakte broeikasgasemissies te verminderen.”