God in de machine: Zou jij advies aannemen van een AI Jezus?

God in de machine: Zou jij advies aannemen van een AI Jezus?

Van Jezus-avatar tot boeddhistische assistenten, AI-apps die spirituele begeleiding en interactie bieden, worden steeds populairder. Toch blijven er vragen bestaan over hun gebruik en ethiek.

Van hindoeïstische goeroes en boeddhistische priesters tot AI-versies van Jezus, ontwikkelaars gebruiken AI om avatars te creëren die spirituele ideeën kunnen communiceren op basis van religieuze leerstellingen.

Deze apps zijn ontworpen als hulpmiddelen voor outreach, terwijl andere gericht zijn op het digitaliseren en interpreteren van oude teksten. “Elke religie, voor zover ik weet, houdt zich bezig met een gesprek over wat AI is, waar het naartoe gaat en welke impact het zal hebben op ons begrip van wat het betekent om mens te zijn,” zegt Beth Singler, een antropoloog van religie en AI aan de Universiteit van Zurich.

Onder hen is een technologiebedrijf, Just Like Me, dat een AI Jezus-avatar heeft ontwikkeld die gericht is op het bereiken van jongere mensen. Op de website kunnen gebruikers een videogesprek starten met de avatar, die wordt gepromoot als “jouw dagelijkse mentor voor troost, begeleiding en hoop.”

De AI Jezus verschijnt als een hyperrealistisch, mensachtig figuur dat van schouders omhoog is te zien en direct met de gebruiker spreekt. Naarmate AI meer geïntegreerd raakt in de samenleving, groeit de bezorgdheid over de impact op de mentale gezondheid en de noodzaak voor richtlijnen en regulering.

Maar Just Like Me stelt dat Jezus AI een meer “betekenisvol” alternatief biedt voor doomscrolling, en aanmoedigt tot reflectie en verbinding. “Als je een gesprek hebt met Jezus of een van onze andere AI’s, heb je daar een vriendschap, je hebt een band, en ze onthouden de vorige gesprekken,” zegt Chris Breed, CEO van Just Like Me.

Het Amerikaanse bedrijf zegt dat zijn AI-model is getraind op de King James Bijbel en preken. “Het heeft een gerichte set van informatie en een doel dat draait om spiritualiteit en begeleiding,” zegt Jeff Tinsley, co-founder en investeerder van Just Like Me.

In Japan verkennen ontwikkelaars vergelijkbare ideeën binnen het boeddhisme. Zen-boeddhistische priester Roshi Jundo Cohen heeft jaren besteed aan het trainen van de AI-avatar Emi Jido vanuit zijn huis. Emi verschijnt als een volledig animerend karakter, dat beweegt en bidt in een Zen-tempel. Volgens haar makers is ze niet ontworpen als een “meester-goeroe”, maar meer als een kind.

In 2024 wijdde hij het AI-prototype Zbee via Zoom in, waarna het de novice priester Emi Jido werd. “Emi moet een Zen-vriend zijn. Dat is iemand die mensen helpt in hun Zen-praktijk, maar die ook vanuit een boeddhistisch en Zen-perspectief woorden van vriendelijkheid en wijsheid biedt,” zegt Cohen.

Ethische vragen rondom de creatie van religieuze AI zijn een van de redenen waarom Emi Jido, een novice AI-boeddhistische priester, nog niet is vrijgegeven. “Als je een kind ter wereld brengt, gooi je ze niet zomaar de wereld in en hoop je dat ze goede mensen worden. Je moet ze trainen en waarden meegeven,” zegt Jeanne Lim, de oprichter en CEO van beingAI, die het AI-prototype Zbee heeft gemaakt.

Lim zegt dat het doel is om Emi in de toekomst gratis beschikbaar te maken voor het publiek, zodra ze er klaar voor is. “Emi staat aan het begin van de weg die hopelijk generaties lang zal doorgaan,” zegt Cohen.

Deskundigen stellen dat er een groeiend debat is onder religieuze groepen over AI, maar het is onduidelijk hoe breed deze tools worden gebruikt. “Het is onduidelijk hoeveel mensen dit regelmatig gebruiken of dat het voor sommige mensen slechts een tijdelijke trend is, of voor anderen hun spirituele gedachten verder vormgeeft,” zegt Singler.