Wereldwijd onderzoek toont stijgende vraag naar zoetwater in de productie van materialen

Veranderingen in de blauwe watervoetafdruk van materialen van 1995 tot 2021

Een internationaal onderzoeksteam heeft een studie gepubliceerd die de verborgen watervoetafdruk van materialen zoals staal, cement, papier, kunststoffen en rubber onthult. De bevindingen benadrukken de alarmerende groei van zoetwaterverbruik dat samenhangt met industriële productie, wat dringende duurzaamheidszorgen oproept voor waterstresserende landen.

Het Antropoceen en waterschaarste

Wetenschappers beschrijven het huidige tijdperk als het Antropoceen, een tijdperk dat wordt gekenmerkt door de enorme impact van de mensheid op de planeet. Een van de kenmerken is de overextractie van zoetwater—bekend als blauw water—uit aquifers en rivieren. Terwijl de landbouw wereldwijd de grootste verbruiker van zoetwater blijft, is het industriële waterverbruik in de afgelopen decennia snel gestegen, vooral in opkomende economieën die met waterschaarste te maken hebben.

Het begrijpen van de “virtuele watervoorraad” van materialen—dat wil zeggen, het zoetwater dat in hun productie is vervat—is dan ook essentieel geworden voor het duurzame beheer van mondiale waterbronnen. Tot nu toe heeft de meeste wetenschappelijke aandacht zich gericht op voedsel, veevoer en vezels, waardoor de watervoetafdruk van de productie van materialen zoals staal, cement, papier, kunststoffen en rubber op mondiale schaal onderbelicht is gebleven.

De nieuwe studie, mede geschreven door Dr. Asaf Tzachor, vice-decaan van de School of Sustainability aan de Reichman Universiteit, onthult de verborgen omvang van deze uitdaging en benadrukt de dringende noodzaak tot actie.

Bevindingen over de blauwe watervoetafdruk

Het onderzoek beoordeelt de “blauwe watervoetafdruk” (WFblue)—het zoetwater dat uit rivieren en aquifers wordt onttrokken—van 16 belangrijke metalen en niet-metalen materialen in 164 landen en regio’s tussen 1995 en 2021. De bevindingen zijn schokkend: de wereldwijde watervoetafdruk van materiaalproductie is in deze periode verdubbeld, van 25,1 miljard kubieke meter in 1995 tot 50,7 miljard kubieke meter in 2021. Dit heeft het aandeel van materiaalproductie in het wereldwijde zoetwaterverbruik verhoogd van 2,8% tot 4,7%. Oost- en Zuid-Azië en Oceanië zagen de steilste stijging, met een toename van 267% in watervoetafdrukken.

Volgens Dr. Tzachor hebben de resultaten diepgaande implicaties voor zowel de industrie als beleidsmakers. “Met een groeiende bevolking, verstedelijking en welvaart, blijft de productie van materialen wereldwijd uitbreiden, en de concurrentie om zoetwater zal toenemen. We moeten dringend een water-materialen nexus benadering aannemen, vooral in landen die al lijden onder ernstige waterschaarste,” zei hij.

Professor Heming Wang, van het State Environmental Protection Key Laboratory of Eco-Industry aan de Northeastern University en co-auteur van de studie, benadrukte de bredere milieu- en industriële context: “Onze analyse toont aan dat efficiënt waterbeheer niet alleen een ecologische noodzaak is, maar ook een industriële verplichting. In snel ontwikkelende economieën kan het verbeteren van de waterproductiviteit in de materiaalproductie zowel ecologische als economische voordelen opleveren. Het integreren van water efficiëntie in industriële planning is nu essentieel om duurzame groei te waarborgen.”

Het onderzoek identificeert staal als het meest waterintensieve materiaal, goed voor bijna 40% van de wereldwijde WFblue van materiaalproductie in 2021, gevolgd door papier met 18% en kunststoffen met 9%. De productie van aluminium en cement groeide ook snel, hoewel hun aandeel in het totale zoetwaterverbruik kleiner blijft. Regionale verschillen zijn evenzeer opvallend: terwijl de OESO-landen hun WFblue met 11% verminderden, waren Oost- en Zuid-Azië en Oceanië goed voor meer dan twee derde van het wereldwijde gebruik in 2021.

Kijkend naar de toekomst blijft de ontwikkeling van de vraag naar materialen onzeker. Sommige voorspellingen verwachten een aanhoudende groei aangedreven door economische expansie, terwijl andere wijzen op een plateau gevormd door efficiëntieverbeteringen, circulaire economiepraktijken en decarbonisatiestrategieën.

Volgens de projecties van de studie zouden de watervoetafdrukken van materialen zoals kunststoffen, cement, staal, aluminium en koper tegen 2050 met maximaal 179% kunnen toenemen in vergelijking met 2021, wat hun aandeel in het wereldwijde zoetwaterverbruik zou kunnen verhogen tot wel 9%. De auteurs dringen er bij overheden en industrieën op aan om nu actie te ondernemen. Gerichte interventies in hotspots zoals India, Kazachstan en Turkije kunnen waterconflicten verminderen door de efficiëntie in de materiaalproductie te verbeteren. Langetermijnoplossingen omvatten het stimuleren van waterbesparende technologieën en het herontwerpen van industriële processen door middel van subsidies, belastingvoordelen en financiële ondersteuning.

“Deze studie benadrukt de verborgen waterkosten van de materialen waarop moderne economieën afhankelijk zijn,” concludeerde Dr. Tzachor. “Als we falen om wateroverwegingen te integreren in wereldwijde productiestrategieën, lopen we het risico zowel watercrises als industriële kwetsbaarheden te verergeren. De tijd om te handelen is nu.”