Droogte en lage waterstanden kunnen wereldhandel via het Panamakanaal vertragen

Het Panamakanaal, een cruciale waterweg die de Atlantische en Pacifische oceaan verbindt, is afhankelijk van het zoetwater dat wordt geleverd door een reservoir om de sluizen te openen en te sluiten, waardoor duizenden schepen jaarlijks kunnen passeren.

Tijdens droogteperiodes maken minder schepen gebruik van deze route. Een nieuw onderzoek van professor Samuel Munoz van de Northeastern University toont aan dat het risico op verstoringen in de scheepvaart zal toenemen in een opwarmend klimaat, tenzij er stappen worden ondernomen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen of om zich aan te passen aan drogere omstandigheden.

“Het kanaal is kwetsbaar voor droogte. Die kwetsbaarheid neemt toe met de klimaatverandering,” zegt hij. “De modellen suggereren dat naarmate de aarde opwarmt, de droogtes in Panama ernstiger en frequenter worden.”

De bevindingen benadrukken de noodzaak om een groeiend risico aan te pakken voor een belangrijk schakelpunt in de wereldwijde toeleveringsketen met “proactieve aanpassing of mitigatie” die de functionaliteit van het kanaal behoudt, aldus Munoz in zijn onderzoek dat is gepubliceerd in Geophysical Research Letters.

Waterstanden in het reservoir

Voor zijn studie, die hij tijdens zijn sabbatical in het voorjaar uitvoerde, gebruikte Munoz hoog-resolutie klimaatprojecties om de toekomstige waterstanden van het voederreservoir, Gatunmeer, te simuleren. Hij ontdekte dat “verstorende lage waterstanden” steeds gebruikelijker werden onder scenario’s met gematigd hoge en hoge uitstoot van broeikasgassen, maar niet onder scenario’s met lage emissies.

Dat komt omdat het Gatunmeer voornamelijk wordt gevoed door regenval, en hogere emissies werden geassocieerd met verminderde regenval tijdens het natte seizoen en verhoogde verdamping.

“Elke keer als een schip door het kanaal gaat, verbruikt het veel water” door het vullen van de sluizen om schepen omhoog en omlaag te brengen terwijl ze de continentale scheiding oversteken, zegt Munoz, universitair hoofddocent mariene en milieuwetenschappen en civiele en milieutechniek.

“Wanneer er droogtes zijn, is het belangrijkste wat ze kunnen doen eigenlijk het aantal schepen dat door het kanaal vaart te verminderen,” voegt hij eraan toe. Recente droogtes, waaronder een in 2023 en 2024, leidden ertoe dat kanaaloperators het gewicht en het aantal schepen dat de 80 kilometer lange waterweg passeert, verminderden.

De impact van emissies verminderen

Door gebruik te maken van 27 verschillende klimaatmodellen en variërende emissiemitigatiescenario’s, voorspelde Munoz maandelijks de waterstanden tot het einde van de eeuw. Mitigatie betekent het verlagen van emissies en wereldwijde temperaturen.

“We keken naar de regen die binnenkomt, we keken naar hoeveel water er verdampt onder deze verschillende scenario’s. Onder de scenario’s waarin we de emissies niet veel mitigeren, daalt de hoeveelheid regen die Panama ontvangt aanzienlijk en stijgt de hoeveelheid verdamping sterk, waardoor lage waterstanden echt problematisch en veel gebruikelijker en ernstiger worden dan nu,” zegt hij.

“Maar in scenario’s waarin we meer mitigatie van broeikasgassen toepassen, is er minder verandering (in waterstanden) en stabiliseert het meer,” zegt Munoz.

Aanpassing en een nieuw reservoir

Voor de wereldwijde en Amerikaanse handel is de toekomst van het Panamakanaal van vitaal belang, zegt Munoz. Gemiddeld passeren jaarlijks 14.000 schepen het kanaal, waaronder 40% van de Amerikaanse containerschappen.

“Als we de emissies niet gaan mitigeren, zijn er aanzienlijke aanpassingsmaatregelen nodig om het kanaal operationeel te houden,” benadrukt hij.

De Panamese autoriteiten kijken naar de toekomst met plannen om een nieuw reservoir te bouwen ter aanvulling van het Gatunmeer, evenals manieren om bestaande watervoorzieningen efficiënter te gebruiken. “Ze gebruiken het reservoir ook voor hydro-elektrische energie voor het land en drinkwater voor Panama-Stad,” aldus Munoz.

Omgaan met onzekerheid

Hoewel de beste klimaatmodellen, waaronder het Community Earth Systems Model van NOAA, drogere omstandigheden in Panama voorspellen, bestaat er nog enige onzekerheid vanwege de lokale impact van de El Niño-Zuideroscillatie. Dit klimaatpatroon betreft de oppervlaktetemperaturen van de oceaan in de tropische Stille Oceaan en de bijbehorende atmosferische circulatie, legt Munoz uit.

“Dit is een regio in de wereld waar klimaatwetenschappers nog niet 100% zeker weten wat er precies zal gebeuren,” zegt hij. “In Panama erkennen de kanaalautoriteiten de onzekerheid, maar ze gaan nog steeds door met deze grote investeringen om te proberen de situatie stabiel te houden,” voegt Munoz toe. “Slim management en mitigatie zullen essentieel zijn om de scheepvaart in beweging te houden.”