‘Maakt het een verschil? Absoluut’: Britse beroemdheden steunen Gaza

Khalid Abdalla toont een boodschap op zijn hand terwijl hij poseert op de rode loper van de BAFTA Television Awards 2024 in Londen, VK, op 12 mei 2024. Abdalla herinnert zich hoe hij op de schouders van zijn vader zat als driejarige, kijkend over een zee van hoofden en wapperende vlaggen, terwijl de kreten van “vrije Palestina” om hen heen klonken. Dit was in de vroege jaren ’80, een tijd waarin het horen van “Palestina” zeldzaam was in het Verenigd Koninkrijk. De details van die momenten in Glasgow zijn vaag, maar hij herinnert zich hoe belangrijk de protestactie voelde voor zijn vader en de menigte om hen heen.

Jaren later, de Egyptisch-Britse acteur – vooral bekend van zijn rollen in The Kite Runner en The Crown – is nog steeds actief in de strijd. “Na 7 oktober was mijn eerste actie bij de première van The Crown in LA, met ‘Vuurwapenstilstand Nu’ op mijn hand geschreven,” zei hij. “Ik wist niet of dat mijn carrière direct zou beëindigen, maar het opende een veel positievere ruimte dan ik had verwacht. Door op te staan vond ik mijn mensen, en mijn mensen vonden mij.”

Sindsdien heeft Abdalla elke gelegenheid aangegrepen. Bij de Emmy’s schreef hij “Nooit Meer” op zijn hand voordat hij de rode loper opging. “Elke keer dat ik zoiets heb gedaan, was er angst,” zei hij, toevoegend dat hij zich niet bezorgd voelt over het afgelasten, maar soms onzeker is over hoe zijn protesten ontvangen zullen worden. “Mijn eerste protest was op de schouders van mijn vader toen ik drie was. Ik wil niet dat dat het lot van mijn kleinkinderen is.”

Het delen van meningen over de aanvallen in Gaza, vooral als publieke figuur, is beladen in het VK, aangezien het bekritiseren van de militaire acties van Israël kan leiden tot beschuldigingen van antisemitisme. Israël lanceerde zijn nieuwste oorlog tegen Gaza nadat Hamas, de groep die de enclave bestuurt, een inval in Israël leidde waarbij ongeveer 1.200 mensen werden gedood en 250 gevangengenomen. Sindsdien heeft de Israëlische bombardementen in Gaza bijna 60.000 mensen het leven gekost en de meeste burgerlocaties verwoest.

De 72-jarige Alexei Sayle, een veteranen Britse Joodse komiek die al lang een uitgesproken voorstander is van de rechten van de Palestijnen, gelooft dat zwijgen geen optie is. In december 2023 ging zijn “alternatieve kerstboodschap” op sociale media viraal, omdat zijn woorden over de vermeende leugens en compliciteit van politici in de aanvallen van Israël resoneren met duizenden.

“Als je stil blijft tijdens deze holocaust, dan zou je ook stil zijn gebleven tijdens die holocaust. Ik denk dat de vergelijking gerechtvaardigd is.” Hij zei dat hij geen angst heeft om voor Palestina te protesteren. “Het zijn de jongere kunstenaars die risico lopen op afgelasting door zich uit te spreken,” zei hij. “Als een oudere Jood in het showbusiness heb ik een soort beschermde status.”

Sayle en Abdalla bereiden zich voor op een nieuw weekend van protest gecombineerd met kunst. Ze zullen onder de 20 kunstenaars, komieken, muzikanten en humanitaire activisten zijn bij Voices of Solidarity, een eenmalige fondsenwervende evenement voor Palestina, op 19 juli in Londen. De zangeres Paloma Faith, dokter Ghassan Abu Sittah, actrice Juliet Stevenson en komieken Sami Abu Wardeh en Tadhg Hickey staan ook op de line-up.

Nu Gaza blijft worden gebombardeerd, zijn steeds meer Britten kritisch over het beleid van Israël. Vorige maand vond een onderzoek door YouGov, in opdracht van de Action for Humanity en het International Centre of Justice for Palestinians, dat 55 procent van de Britten tegen de agressie van Israël is. Een aanzienlijk aantal van die tegenstanders – 82 procent – zei dat de acties van Israël neerkomen op genocide.

“Ja, er is een verschuiving weg van politici, vooral door frustratie over het gebrek aan actie,” zei Dina Matar, hoofd van het Centre for Global Media and Communications aan SOAS. Ze zei dat de verschuiving naar kunstenaars voor morele helderheid de publieke desillusie met formele politiek weerspiegelt.

Volgens Jacob Mukherjee, professor politieke communicatie aan de Goldsmiths University in Londen, stappen kunstenaars en culturele figuren in een politiek vacuüm, een rol die door de geschiedenis is gevormd. Sinds de tegencultuurbewegingen van de jaren ’60 hebben muzikanten en kunstenaars vaak populaire onvrede geuit. Dit is deels te danken aan wat sociologen beschrijven als de inherent oppositievere en radicale cultuur van artistieke ruimtes, en deels omdat kunst in staat is om de publieke stemming uit te drukken.

“In het VK, net als in veel delen van West-Europa en Noord-Amerika, zijn de regeringen grotendeels trouw gebleven aan wat zij beschouwen als de wensen en belangen van de VS,” zei hij. “Maar hoewel kunstenaars onvrede kunnen uiten en bewustwording kunnen verspreiden, zijn er grenzen aan wat kunstenaars en culturele bewegingen kunnen doen. Zonder effectieve nieuwe partijen zal de kloof tussen de publieke opinie en politieke elites alleen maar groter worden.”