Palestijnen in Gaza wanhopig op zoek naar levensreddende behandeling in het buitenland

Palestijnen in Gaza wanhopig op zoek naar levensreddende behandeling in het buitenland

In een klein appartement in Khan Younis, omringd door een door oorlog verwoeste omgeving, telt Abeer al-Awady de minuten totdat de langverwachte wapenstilstand ingaat. Het leven van haar dochter Hanaa hangt ervan af.

De 15-jarige Hanaa laat een doordringende kreet horen telkens als Abeer de deken van haar gezicht optilt. Zelfs het kleinste beetje licht veroorzaakt ondraaglijke pijn in de gevoelige, gezwollen ogen van de tiener, waardoor Abeer gedwongen is om aan de wanhopige smeekbedes van haar dochter te voldoen en haar weer te bedekken.

Onder de deken ligt een gezicht dat getekend is door de onverbiddelijke gevolgen van kanker. Een rode massa steekt uit haar linkeroog, haar hoofd lijkt verkleind, en haar zwakke armen bewegen nauwelijks. Haar verzwakte stem en constante kreten vertellen van de pijn die ze sinds haar diagnose drie maanden geleden heeft doorstaan.

Abeer bidt dat de Rafah-overgang, die Gaza met Egypte deelt en sinds de grondoperatie van Israël in de zuidelijkste regio van de enclave in mei gesloten is, opent zodra de wapenstilstand vroeg op zondag ingaat. “Ik weet niet hoe lang Hanaa nog zal overleven,” zei ze.

Voor duizenden gewonde Palestijnen in Gaza en patiënten zoals Hanaa is de wapenstilstand die zaterdag door het Israëlische kabinet werd overeengekomen na veel politieke spanning, meer dan een diplomatiek mijlpaal; het is een kwestie van overleven. De Rafah-overgang zal naar verwachting openen als onderdeel van de overeenkomst, waardoor Palestijnen in Gaza naar medische behandeling kunnen vertrekken.

De gezondheidszorg in het gebied is verwoest door de oorlog, waardoor het tekortschiet aan mensen, apparatuur en infrastructuur. Medisch personeel dat de Israëlische aanvallen heeft doorstaan, heeft weinig te bieden aan hun patiënten.

De wapenstilstand moet de uittocht van Palestijnen in Gaza die medische behandeling nodig hebben via de Rafah-grensovergang vergemakkelijken. “De details over waar patiënten naartoe zullen gaan voor behandeling zijn nog niet duidelijk. De 5.300 Gazanen die sinds oktober 2023 voor behandeling vertrokken, gingen naar Arabische en Europese landen, evenals de VS. Het is nog niet duidelijk naar welke landen deze gevallen zullen gaan,” merkte Abu Salmiya op.

Het lichaam van Hanaa is overgenomen door kanker. Zonder behandeling gedurende drie maanden is de wapenstilstand haar enige hoop op overleving.

Doodsuitspraak

Voor Abeer, die ook twee zonen heeft, is de Rafah-overgang de enige hoop om haar Hanaa vast te houden. “Hanaa’s diagnose voelde als een doodsvonnis voor onze familie,” zei Abeer, terwijl de tranen over haar gezicht stroomden. “Maar om haar toestand dagelijks te zien verslechteren, met niets dat wij of iemand in Gaza kan bieden, is een ander niveau van marteling.”

De ellende van het gezin begon toen Hanaa’s ogen zwollen, wat leidde tot een bezoek aan een oogarts die haar onmiddellijk doorverwees naar het Nasser Ziekenhuis in Khan Younis. Daar bevestigden testen het verwoestende nieuws: Hanaa had kanker, met meerdere tumoren in haar hoofd.

Abeer vertelde hoe haar ooit energieke dochter, ondanks dat ze geboren was met cerebrale atrofie en een spraakstoornis, had gedijen met scherp gehoor, helder zicht en een levenslust. Maar sinds haar diagnose heeft Hanaa haar zicht volledig verloren en haar gehoor verslechtert snel. Een enorme tumor in haar keel heeft ook betekend dat ze niet kan eten, en ze is nu afhankelijk van een voedingssonde die aan haar maag is verbonden.

Drie maanden lang heeft Hanaa geen kankerbehandeling ontvangen vanwege het gebrek aan medische voorraden in Gaza. “Alles wat ze krijgt zijn pijnstillers om te helpen slapen,” zei Abeer. “Als het niet voor deze oorlog en de blokkade was, zou Hanaa met de behandeling zijn begonnen en hersteld zijn. In plaats daarvan is haar toestand verslechterd, waardoor ze haar zintuigen verliest en bewegingloos is.”

Patiënten sterven elke dag

Volgens Abu Salmiya zijn er 20.000 patiënten en gewonde Palestijnen in Gaza die behandeling nodig hebben, van wie 12.000 in kritieke toestand verkeren. “Bijna 6.000 mensen die door de oorlog gewond zijn geraakt, hebben dringend behandeling nodig in het buitenland. Dit omvat ongeveer 4.000 amputees en meer dan 2.000 gevallen met ernstige verwondingen aan hun ruggengraat en het ruggenmerg, wat leidt tot invalidering en verlamming,” zei hij.

In een toespraak tijdens een vergadering van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op 3 januari, zei Dr. Rik Peeperkorn, vertegenwoordiger van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor de Westelijke Jordaanoever en Gaza, dat meer dan een kwart van de 105.000 burgers die gewond raakten tijdens de 15 maanden durende Israëlische bombardementen op Gaza “levensveranderende verwondingen” heeft opgelopen. Hij beschreef ziekenhuizen als “slagvelden”, en de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, Volker Turk, citeerde WHO-cijfers van 654 aanvallen op zorgfaciliteiten, wat leidde tot 886 doden en 1.349 gewonden.

Volgens de organisatie zijn meer dan 1.000 zorgverleners gedood sinds oktober 2023, wat extra druk uitoefent op een al overbelast zorgsysteem, waarin slechts 16 van Gaza’s 36 ziekenhuizen gedeeltelijk operationeel zijn, en nog maar 1.800 bedden beschikbaar zijn.

“We verliezen patiënten met aandoeningen die we gemakkelijk hadden kunnen behandelen als het niet voor de oorlog was. We hebben bijna 25 procent van onze dialysepatiënten verloren. Zuigelingen met hartproblemen sterven dagelijks in couveuses omdat we hen niet kunnen opereren. Tot 20 patiënten met te genezen ziekten sterven elke dag voor hulpeloze medewerkers,” merkte Abu Salmiya op.

Voor deze kritieke aandoeningen is het verlaten van het gebied een “slopend en vruchteloos proces” geweest, vooral sinds de sluiting van de Rafah-overgang, voegde de officiële toe. “De beperkingen van Israël bij de grensovergang Karem Abu Salem [Kerem Shalom] [tussen Gaza en Israël] betekenden dat velen niet mochten vertrekken, hoewel ze groen licht kregen. Bijvoorbeeld, zuigelingen kregen toestemming om te gaan, maar zonder hun moeders,” legde hij uit. Sinds mei mochten slechts 490 medische gevallen het gebied verlaten. “Van de 12.000 kritieke gevallen is 490 niets,” merkte Abu Salmiya op.

Volgens Abu Salmiya moet een wapenstilstand gepaard gaan met een toestroom van middelen en een versoepeling van het vertrek voor patiënten die naar buiten gaan. “We hebben dringend plastisch chirurgen en brandwondenchirurgen, alsook consultants in botherstel, neurowetenschappen, vaatchirurgie, kinderchirurgie, thoracale chirurgie, maxillofaciale chirurgie en hartchirurgie nodig,” zei hij.

Hij riep ook de WHO, de Palestijnse Autoriteit en Egypte op om “de veilige en tijdige vertrek van medische gevallen voor hospitalisatie over de hele wereld te waarborgen, rekening houdend met het feit dat de meesten hun reisdocumenten tijdens de oorlog en ontheemding hebben verloren,” smeekte de officiële.

In het Nasser Ziekenhuis in Khan Younis ligt de 14-jarige Raghd al-Farra in een ziekenhuisbed en kan nauwelijks spreken. Haar droom om te overleven en een normaal leven te leiden, hangt af van de behandeling buiten Gaza.

Raghd raakte kritiek gewond op 22 juli 2024, toen een Israëlische luchtaanval het huis van haar familie trof. “De pijn eindigt nooit,” zei ze, terwijl haar woorden langzaam en moeizaam kwamen. Raghd heeft het grootste deel van de afgelopen zes maanden in het ziekenhuis doorgebracht, waarbij ze van afdeling naar afdeling werd verplaatst voor zenuw-, bot- en buikzorg.

Haar moeder, Shadia al-Farra, vertelde over de dag dat hun huis werd gebombardeerd. Shadia en drie van haar dochters, waaronder Raghd, waren op de bovenverdieping, terwijl haar man en hun jongste kind beneden waren. “De muren instortten om ons heen,” zei ze. De aanval verwoestte ook een buurhuis, waardoor de bewoners omkwamen.

Raghd’s verwondingen waren ernstig. Artsen stelden vast dat ze twee ruggengraatfracturen had, complexe fracturen in haar rechterbeen en enorme inwendige bloedingen. Ze onderging een noodoperatie om haar milt en delen van haar longen te verwijderen, maar haar toestand blijft kritiek. “Ze heeft nog steeds ernstige fibrose en andere buikcomplicaties die behandeling vereisen die niet beschikbaar is in Gaza,” zei haar moeder.

Eind augustus bereidden artsen in het Nasser Ziekenhuis een dossier voor de overdracht van Raghd naar het buitenland en dienden dit in bij de Israëlische autoriteiten via de WHO medio september. Er is echter geen goedkeuring verleend en Raghd’s toestand blijft verslechteren. Ze heeft moeite met ademhalen, bewegen of eten, en onlangs zijn haar tonsillen verwijderd om verdere complicaties aan te pakken.

Shadia vreest dat de tijd van haar dochter opraakt. “Als Rafah niet snel opent, zal Raghd niet overleven. Haar leven hangt af van gespecialiseerde zorg die Gaza niet kan bieden,” zei ze.

De inzet is hoog voor patiënten en hun families, die immense lijden hebben doorstaan tijdens de 15 maanden durende oorlog. “Onze kinderen sterven voor onze ogen,” zei Shadia. “Wij zijn machteloos omdat ons medische systeem overweldigd is. De wapenstilstand en de heropening van Rafah zijn onze enige hoop.”