Xi verwelkomt ‘oude vriend’ Poetin die ‘ongekende’ banden in Beijing prijst

Chinese President Xi Jinping verwelkomt Vladimir Putin als een “oude vriend”, terwijl de Russische president hun bilaterale relaties beschrijft als “ongekend hoog”. Dit gebeurde tijdens een serie ontmoetingen in Beijing, die worden gezien als een boodschap van weerbaarheid en kracht richting de westerse mogendheden.

De twee bondgenoten hebben scherpe verschillen met de Verenigde Staten, vooral rondom de oorlog in Oekraïne en de verhoogde tarieven onder het presidentschap van Donald Trump. Tijdens hun ontmoeting op dinsdag noemde Putin Xi een “beste vriend” en prees hij de diepere banden tussen Moskou en Beijing.

Na hun formele gesprekken in de Grote Hal van het Volk in Beijing, was er een vervolgafspraak voor een theemoment met enkele van hun belangrijkste adviseurs. Deze gesprekken volgden op een top van de Shanghai Samenwerkingsorganisatie (SCO) in het nabijgelegen Tianjin, waar beide leiders aanwezig waren. Moskou en Beijing hebben de SCO gepromoot als een tegenwicht voor westerse allianties, waarbij Putin stelt dat de wereld behoefte heeft aan een “systeem dat verouderde eurocentrische modellen vervangt”.

De relaties tussen China en Rusland zijn in de afgelopen jaren versterkt, vooral na de Russische invasie van Oekraïne in begin 2022. China beweert neutraal te zijn in de Oekraïne-oorlog, maar biedt Rusland een economische steunpilaar door de handel voort te zetten ondanks westerse sancties. Sommige Chinese bedrijven worden beschuldigd van het ondersteunen van de militaire industrie.

De gesprekken tussen de twee leiders komen ook een dag voor een grote militaire parade in Beijing ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van de nederlaag van Japan en het einde van de Tweede Wereldoorlog. Ongeveer twee dozijn wereldleiders zullen aanwezig zijn, waaronder Kim Jong Un van Noord-Korea, die volgens staatsmedia in Pyongyang de grens naar China is overgestoken voor zijn geplande deelname aan de parade, en de Iraanse president Masoud Pezeshkian.

Volgens het persbureau Interfax zullen Putin en Kim waarschijnlijk op woensdag in China gesprekken voeren. Putin noemde op dinsdag de beweringen van Europese leiders dat Rusland ooit dieper Europa binnen zou vallen “hysterie” en “horrorverhalen”.

De voormalige Sovjetunie was tijdens een groot deel van de Tweede Wereldoorlog in Azië neutraal, maar bood eerder hulp aan China in de strijd tegen de Japanse invasiekrachten in de jaren ’30. In de laatste dagen van de oorlog verklaarde het de oorlog aan Japan en stuurde het troepen over de grens naar het door Japan bezette noordoosten van China.

Met deze militaire parade hoopt China kracht en eenheid te tonen en een boodschap naar het Westen te sturen. Veel van de leiders die deze parade bijwonen zijn door de VS, met name onder de Trump-administratie, als paria’s en zwakken bestempeld. China hoopt met het uitrollen van de rode loper voor hen te laten zien dat “ze niet geïsoleerd zijn, dat ze vrienden hebben en dat ze macht hebben”, aldus Yu.

De SCO-bijeenkomst heeft solidariteit van de Global South en een pleidooi voor een nieuwe wereldorde benadrukt. “De wereldwijde governance heeft een nieuw kruispunt bereikt”, zei Xi Jinping tijdens de top op maandag, in opmerkingen die breed werden gezien als kritiek op de VS.

Putin en Xi hielden ook een trilaterale bijeenkomst met de Mongoolse president Khurelsukh Ukhnaa voor hun gesprekken op dinsdag. Zijn land, rijk aan graslanden en mineralen, ligt tussen de twee grootmachten in.

In zijn openingsopmerkingen zei Putin dat de drie landen goede buren zijn met een gedeeld belang in het ontwikkelen van banden. “Onze drie landen hebben veel gemeen,” zei hij. Xi voegde hieraan toe: “Hoe chaotischer de internationale situatie wordt, hoe meer China, Rusland en Mongolië de solidariteit en samenwerking moeten versterken, en wederzijdse steun moeten vergroten.”

In 2024 bracht Putin een officiële bezoek aan Mongolië, waar de regering weigerde hem te arresteren op een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof. Mongolië is lid van het ICC, dat vorig jaar een arrestatiebevel voor Putin uitvaardigde wegens vermeende oorlogsmisdaden in Oekraïne, waaronder de deportatie van kinderen naar Rusland.