PFAS Vervuilen de Arctis en Bedreigen Mensen en Dieren

Wetenschappers wijzen erop dat PFAS, ook wel “eeuwige chemicaliën” genoemd, zich ophopen in dieren zoals ijsberen, zeehonden en vogels, en dat op alarmerende niveaus in het Arctische gebied. Mensen die in het Arctis wonen, lopen ook gevaar omdat ze afhankelijk zijn van traditionele voedingsmiddelen zoals mariene zoogdieren, waarvan het vlees al besmet is.

Een studie gepubliceerd in het tijdschrift Science of The Total Environment onderzoekt de impact van giftige chemicaliën genaamd PFAS, wat staat voor per- en polyfluoralkylstoffen, en het gevaar dat ze vormen voor leven op de Noordpool. Deze chemicaliën worden gebruikt in vele industriële producten, zoals anti-aanbakpannen, waterdichte kleding en blusmiddelen.

Het onderzoek werd uitgevoerd door een groep wetenschappers uit verschillende landen, waaronder de VS, Finland, de Faeröer, Denemarken, Canada, Noorwegen en de Verenigde Arabische Emiraten. “Het onderzoek benadrukt hoe PFAS de voortplanting, het immuunsysteem en zelfs het risico op kanker bij zowel mensen als dieren kan beïnvloeden,” zei co-auteur Khaled Abass, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Sharjah.

“Alarmerend is dat mensen die in het Arctis wonen en afhankelijk zijn van traditionele voeding zoals mariene zoogdieren, ook aan deze chemicaliën worden blootgesteld.” PFAS reizen lange afstanden via lucht en water, en bereiken uiteindelijk zelfs de meest afgelegen uithoeken van de planeet. Ze zijn wijdverspreid en zijn lang houdbare chemicaliën, waarvan sommige componenten lang nodig hebben om af te breken. Blootstelling aan PFAS is in verband gebracht met een verhoogd risico op bepaalde ziekten zoals schildklierkanker en leverbeschadiging.

“Het langeafstandstransport van PFAS herinnert ons eraan dat milieuproblemen geen grenzen respecteren—wat we in het ene deel van de wereld vrijlaten, eindigt uiteindelijk in een ander deel,” zei co-auteur Elsie M. Sunderland, Fred Kavli hoogleraar milieukunde aan de Universiteit van Harvard.

De auteurs schrijven: “Fysiologische, endocriene en reproductieve effecten die verband houden met blootstelling aan PFAS waren grotendeels vergelijkbaar bij mensen, ijsberen en Arctische zeevogels.” Voor de meeste subpopulaties van ijsberen in het Arctis overschreden de gemodelleerde serumconcentraties de PFOS-niveaus in menselijke populaties, waarvan er verschillende de vastgestelde immunotoxische drempels voor de meest ernstige risicocategorie al hadden overschreden.

De hoofdauteur van de studie, Rainer Lohmann, hoogleraar oceanografie aan de Universiteit van Rhode Island, waarschuwde de wereld: “De overeenkomsten in gezondheids effecten bij verschillende soorten—mensen, dieren en vogels—zijn diep verontrustend en benadrukken de onderlinge verbondenheid van milieu- en menselijke gezondheid.”

De waarschuwing van prof. Lohmann werd herhaald door de andere hoofdauteur van de studie, Pal Weihe, hoogleraar arbeidsgeneeskunde en publieke gezondheid aan de Universiteit van de Faeröer: “Het Arctis fungeert als een spiegel—wat we hier vinden, weerspiegelt de wereldwijde schaal en persistentie van PFAS-vervuiling. Het is een waarschuwingssignaal dat we niet kunnen negeren.”

Experts en wetenschappers hebben lang gepleit voor strengere controles op het gebruik van deze chemicaliën, en sommige landen hebben beperkingen ingevoerd op bepaalde oudere PFAS. De auteurs wijzen er echter op dat nieuwe varianten blijven opduiken in Arctische omgevingen. Ze pleiten voor voortdurende wereldwijde samenwerking en strengere regelgeving om verdere vervuiling te voorkomen.

Dr. Abass voegde eraan toe: “Zelfs in de meest afgelegen hoeken van onze planeet vindt industriële vervuiling zijn weg in de lichamen van dieren en mensen. PFAS zijn persistent, mobiel en schadelijk—we hebben een wereldwijde oplossing nodig.”

De bevindingen van de studie tonen aan dat sommige Arctische menselijke populaties PFAS-niveaus hadden die de gezondheidsgerelateerde drempels overschreden, voornamelijk door traditionele diëten. De gezondheids effecten die bij wilde dieren werden waargenomen, zoals hormoonverstoring en problemen met het immuunsysteem, waren vergelijkbaar met die bij mensen.

“Het Arctis is uniek kwetsbaar, en zowel oude als opkomende PFAS worden nog steeds gedetecteerd op zorgwekkende niveaus,” merkte Dr. Abass op.

De auteurs waarschuwen dat “toenemende trends van bepaalde lange-keten PFC’s (C9–C20), waaronder PFNA, worden waargenomen in het Arctis, wat de persistentie en voortdurende bedreiging van deze verontreinigende stoffen benadrukt.” Gemeenschappen die afhankelijk zijn van traditionele diëten hebben aanzienlijk hogere PFAS-concentraties dan degenen die meer vertrouwen op marktvoedsel.

“In feite kunnen zelfs vergelijkbare resultaten worden gevonden in geïndustrialiseerde landen, wat aantoont dat Arctische inheemse gemeenschappen onvrijwillig fungeren als waakzamen voor verontreinigingsproblemen.” PFAS-vervuiling vormt uitdagingen voor voedselveiligheid en soevereiniteit, evenals voor de gezondheid van meerdere soorten in het Arctis.

De studie maakt deel uit van een project dat is gestart om de groeiende internationale bezorgdheid over het gebruik van PFAS en hun schadelijke impact op het milieu aan te pakken. Het is het resultaat van samenwerking, met name via het Arctic Monitoring and Assessment Program (AMAP).

Volgens de auteurs hebben hun bevindingen al aandacht en steun gekregen van overheden, onderzoeksinstellingen en milieubureaus in het Koninkrijk Denemarken, Canada en daarbuiten. “Hoewel specifieke betrokkenheid van de industrie niet wordt benadrukt, informeert het werk direct de wereldwijde beleidsdiscussies en regelgeving die van invloed zijn op chemische fabrikanten en milieugezondheidsinstanties,” zei Dr. Abass.